TIẾP NỐI TRUYỀN THỐNG LÀNG NGHỀ KIM HOÀN HƠN 500 NĂM TUỔI TẠI CHÂU KHÊ – HẢI DƯƠNG

Không chỉ nổi tiếng với kỹ thuật chế tác tinh xảo, Châu Khê còn lưu giữ nhiều giá trị văn hóa – lịch sử qua nhiều thế hệ. Mỗi dịp giỗ Tổ làng nghề truyền thống, những người trong nghề lại hướng về cội nguồn để tri ân tiền nhân, tôn vinh tinh hoa và tiếp nối sự phát triển của ngành kim hoàn Việt Nam.

1. Giới thiệu đôi nét về làng nghề Vàng bạc Châu Khê

Châu Khê từ lâu được biết đến là một trong những cái nôi của nghề kim hoàn tại Việt Nam. Theo nhiều tư liệu lịch sử được ghi chép lại, làng nghề này đã có lịch sử hơn 500 năm, gắn liền với sự phát triển của nghề chế tác vàng bạc truyền thống.

Trải qua thời gian, từ một làng nghề nhỏ, những người thợ kim hoàn Châu Khê đã mang tay nghề và tinh hoa kỹ thuật của mình đi khắp nơi, góp phần hình thành nên nhiều trung tâm sản xuất và kinh doanh vàng bạc, trang sức trên cả nước.

Theo nhiều tư liệu lịch sử, nghề kim hoàn tại Châu Khê gắn liền với công lao của Lưu Xuân Tín – một vị quan dưới triều Nhà Lê. Ông được giao nhiệm vụ phụ trách việc chế tác kim ngân cho triều đình. Trong quá trình đó, ông đã truyền dạy kỹ thuật chế tác vàng bạc cho người dân quê hương Châu Khê, từ đó hình thành nên một làng nghề kim hoàn nổi tiếng.

2. Giỗ tổ làng nghề kim hoàn truyền thống được tổ chức tại Hải Dương

Sáng ngày 07/03/2026 (tức là ngày 19 tháng Giêng âm lịch) tại Đình Thôn Châu Khê, Hài Dương (nay thuộc Hải Phòng) đã tổ chức thành công “Giỗ tổ nghề Vàng Bạc truyền thống” nhằm ghi nhớ công ơn của các bậc tiền nhân, các vị anh hùng và liệt sỹ đã có công với dân làng.

Tại lễ hội, ngoài các nghi lễ truyền thống như cáo yết, dâng hương, rước kiệu còn có các hoạt động văn nghệ, trò chơi dân gian, tổ chức cho người dân và khách du lịch tới tham quan các cơ sở sản xuất, xem các nghệ nhân với đôi bàn tay tài hoa lành nghề giới thiệu quy trình chế tác các sản phẩm vàng bạc trong làng.

Ðây là dịp để mỗi người con làng Châu Khê ở mọi miền đất nước hướng về cội nguồn và cũng là dịp để quảng bá chất lượng, hình ảnh sản phẩm của làng nghề thủ công mỹ nghệ nổi tiếng đã được lưu truyền qua rất nhiều thế hệ. Ðây cũng là dịp để người Châu Khê trao đổi kinh nghiệm làm nghề, gặp gỡ bạn hàng gần-xa, tính chuyện làm ăn, cùng nhau đưa nghề truyền thống của làng tiến kịp với bước phát triển, hội nhập của đất nước.

Trở về làng, nhiều chủ xưởng, cơ sở kinh doanh, chế tác cùng nhau tụ họp, tự nguyện đóng góp ủng hộ địa phương để bảo tồn đình, chùa, lớp học; mua sắm đồ tế tự; xây dựng và nâng cấp đường làng, ngõ xóm; giữ gìn những di tích lịch sử, văn hóa đã được xếp hạng quốc gia. 

Nhiều đoàn du khách nước ngoài đã tìm đến làng nghề Châu Khê, họ đến không chỉ để mua vàng, bạc mỹ nghệ, mà còn muốn tận hưởng không khí, cảnh quan thanh bình của làng quê, đắm mình vào không gian giàu chất văn hóa truyền thống Bắc Bộ.

>> Xem thêm: Giỗ tổ làng nghề vàng bạc tỉnh Hải Dương (năm 2024)

3. Giá trị kỹ thuật của người dân tại làng nghề kim hoàn Châu Khê

Điểm đặc biệt của nghề kim hoàn Châu Khê nằm ở kỹ thuật chế tác thủ công tinh xảo, đòi hỏi sự tỉ mỉ và kinh nghiệm tích lũy qua nhiều năm. Một sản phẩm kim hoàn truyền thống thường phải trải qua nhiều công đoạn như:

Nấu và tinh luyện kim loại quý – Cán, kéo và tạo hình kim loại – Chạm khắc hoa văn thủ công – Gắn đá và hoàn thiện bề mặt

Ngoài giá trị vật chất, các sản phẩm kim hoàn còn mang giá trị văn hóa và mỹ thuật truyền thống, thể hiện qua các họa tiết quen thuộc như rồng, phượng, hoa sen hay các biểu tượng phong thủy của người Việt.

4. Gìn giữ di sản làng nghề cho thế hệ tương lai

Sau hơn 500 năm hình thành và phát triển, làng nghề kim hoàn Châu Khê không chỉ là nơi lưu giữ kỹ thuật chế tác kim loại quý mà còn là một phần quan trọng của di sản văn hóa làng nghề Việt Nam. Từ những kỹ thuật thủ công tinh xảo được truyền dạy qua nhiều thế hệ đến tinh thần làm nghề chuẩn mực, cộng đồng kim hoàn đã góp phần tạo nên uy tín và bản sắc riêng cho ngành kim hoàn Việt Nam.

Ngày nay, trong bối cảnh thị trường ngày càng hiện đại và cạnh tranh, việc kết hợp giữa truyền thống làng nghề và công nghệ phân tích kiểm định kim loại quý đang trở thành xu hướng tất yếu. Công nghệ giúp nâng cao độ chính xác, minh bạch trong kiểm định chất lượng vàng bạc, trong khi tay nghề và kinh nghiệm của các nghệ nhân vẫn là yếu tố cốt lõi tạo nên giá trị của từng sản phẩm.

Nhân dịp kỷ niệm giỗ Tổ của làng nghề kim hoàn Châu Khê, DC Công Nghệ Mới xin gửi lời chúc mừng và tri ân sâu sắc đến các nghệ nhân, doanh nghiệp và toàn thể những người đang gắn bó với ngành kim hoàn Việt Nam. Kính chúc cộng đồng nghề kim hoàn luôn giữ vững tâm – giữ chuẩn nghề – tiếp nối tinh hoa truyền thống, đồng thời không ngừng đổi mới để đưa ngành kim hoàn Việt Nam ngày càng phát triển bền vững trong thời đại mới.